Konkurs_label Logotyp
Desk-office-pen-ruler

Myślenie projektowe w tworzeniu inicjatyw społecznych

Termin “projekt” zyskał w ciągu ostatnich kilku lat niezwykłą popularność. Dziś, mówiąc o projekcie, możemy mieć na myśli nie tylko działania z pogranicza administracji, biznesu i sektora pozarządowego, ale również indywidualne i prywatne czynności, które nastawione są na konkretne oddziaływanie związane ze zmianą naszego życia, statusu czy codziennych przyzwyczajeń. Mówiąc o inicjatywach społecznych, warto zauważyć, że współpraca ze społecznościami lokalnymi opiera się w dużej mierze na horyzontalnym planowaniu, w którym najskuteczniejsze i najbardziej przydatne będzie myślenie projektowe.  

Dlaczego warto myśleć projektowo?


Myślenie projektowe jest niezwykle przydatne w pracy ze społecznościami lokalnymi, ponieważ pozwala nam przełożyć pomysły na działania, na problemy odpowiedzieć rozwiązaniami. Duże organizacje czy instytucje wykorzystują tę formę lub jej elementy w codziennej pracy. Warto również pomyśleć tymi kategoriami, będąc mała inicjatywą, organizacją czy grupą nieformalną. Dlaczego? Przede wszystkim dlatego, że ta forma działania pozwala odpowiedzieć nam na podstawowe pytania - jaki jest problem w społeczności, który chcemy rozwiązać? Jakimi sposobami chcemy to zrobić? Ile czasu na to potrzebujemy i kiedy będą widoczne efekty naszych działań? Po co to robimy, jakie będą rezultaty naszych oddziaływań? Jak zaangażować społeczność do wspólnego działania? Dzięki takiej operacjonalizacji działań, nasze pomysły stają się nie tylko przejrzyste i nabierają sensu. Poprzez takie formułowanie problemów ważnych dla społeczności, nasi potencjalni grantodawcy, sponsorzy oraz wspierający klarownie zobaczą co, jak, kiedy chcemy zrobić i jaki efekt osiągniemy, nie tylko my, ale również społeczność, na rzecz której działamy.  

Ramy myślenia projektowego
 

Przy planowaniu działań warto każdorazowo uwzględniać podstawowe elementy, które są obecne w projektach niezależnie od ich wartości finansowej i skali oddziaływania. Do takich elementów zaliczają się:

1. 
Wizja projektu  – krótko sformułowana, opisana wizja projektu jest rodzajem memorandum, które pozwala uzyskać odpowiedź na pytanie - “na czym będzie polegać nasz projekt?”. Na tym etapie powinniśmy wiedzieć, na jakie potrzeby odpowiada nasze działanie i jakie problemy rozwiązuje.

2. 
Harmonogram – musimy wiedzieć, ile czasu potrzebujemy na dokonanie planowanych zmian. Warto jasno określić, co kiedy się wydarzy, jak dużo czasu przewidujemy na wykonanie poszczególnych czynności. Harmonogram poszczególnych działań musi odnosić się do całości realizacji projektu – pamiętajmy również o tym, żeby w ramach naszych działań nie przewidywać zbyt wielu elementów, których później nie uda nam się zrealizować, kierujmy się zasadą „mierz siły na zamiary”.

3. 
Wskaźniki – nie ma działań bez efektów. Zadbajmy o to, aby jasno i klarownie przedstawić grantodawcy/sponsorowi, jakie będą efekty naszego działania – co zyska, dzięki naszemu działaniu społeczność, co się w niej zmieni i w jakiej mierze przyczyni się do tego projekt. Warto pamiętać również o tym, aby wskazać, jak otrzymane środki/materiały rzeczowe wpłyną na społeczność lokalną.

4. 
Budżet – musimy wiedzieć, ile środków potrzebujemy na realizację całego działania i jego poszczególnych etapów. Kosztorys powinien uwzględniać realne potrzeby oraz być dopasowany do lokalnych cen. Budżet jest jednym z najważniejszych elementów, któremu przyglądają się oceniający nasz projekt lub działania, dlatego należy unikać niepotrzebnego wydawania środków i rozrzutności.

5. Oddziaływanie – największą wartością każdego projektu jest jego długofalowe oddziaływanie na społeczność lokalną. Warto od samego początku planować realny efekt naszych działań. Pamiętajmy jednak, aby nie przesadzać i starać się opisać realne i przewidywane oddziaływanie, a nie wymyślone wskaźniki, które będą trudne do realizacji.   Zachęcam do korzystania z tego rodzaju myślenia. Współpracując z wieloma zespołami, które często miały ciekawe i wartościowe pomysły, zauważałem, że brakuje im struktury, ramy, która może nadać kierunek działaniom. Zachęcałem wówczas do korzystania z myślenia projektowego, które pozwala uniknąć wielu pułapek i udzielić odpowiedzi na szereg pytań i niejasności.  
Thumb_miulosz Miłosz Ukleja

Socjolog, dyrektor Sieci Wspierania Organizacji Pozarządowych SPLOT, koordynator projektu „III sektor dla Polski”, w którym wypracowana została pierwsza oddolna strategia rozwoju sektora obywatelskiego (www.nowastrategiasektora.ngo.pl), doktorant w IS UW. Od wielu lat związany z sektorem pozarządowym, w którym realizuje szereg działań związanych z aktywizowaniem, badaniami społecznymi, partycypacją młodzieży, diagnozowaniem potrzeb oraz wielu innych.




Minimalizm. Nowa moda czy potrzeba społeczna?

MERYTORYCZNY SPOŁECZNIK
O minimalizmie robi się coraz głośniej, pojawia się także sporo polskich publikacji i blogów minimalistów. Niejednokrotnie pojawia się także opinia, że to tylko chwilowa moda. Na zweryfikowanie tego twierdzenia jest jeszcze za wcześnie, niemniej jest to dość wymagający trend i raczej trudno za nim podążać zupełnie bezrefleksyjnie. Nie da się tak...
WIĘCEJ
Latest_square_pexels-photo-207489

Givebox - czyli społeczna wymiana z szafą w tle

TO DZIAŁA
„Nie ma tu firm, sponsorów, akcji pijarowych. To miejsce postawione przez mieszkańców dla mieszkańców. Opiera się na wzajemnym zaufaniu. Zakłada, że ludzie są życzliwi i dbają o dobro wspólne.“ – tak zachęcano do skorzystania z „Jeżyckiej Szafy“, czyli pierwszego polskiego GiveBox‘a, który stanął na jednej z poznańskich ulic. Dowiedzcie się więc...
WIĘCEJ
Latest_square_pexels-photo-210892

Jak organizować inicjatywy społeczne dedykowane młodym ludziom?

MERYTORYCZNY SPOŁECZNIK
Wyzwania nie omijają nikogo, w żadnym wieku. Wiedzą to zarówno młode osoby, które zmagają się z chorobami, jak i nastoletni rodzice, czy też uczniowie szkół z terenów wykluczonych cyfrowo. W wielu z nas budzi to na tyle dużo emocji, że chcemy pomóc młodym osobom w ich codziennej walce o lepsze dzisiaj i jutro. Ważne jednak jest to, żeby podejść ...
WIĘCEJ
Latest_square_7885047912_fadd841953_k
Latest_square_adventure-1807524_1920

Dawać wędkę, a nie rybę. Niestandardowe pomysły na pomaganie

TO DZIAŁA
 Pomaganie jest bardzo trudne, a skuteczne niesienie pomocy jest wręcz prawdziwą sztuką. Co to jest skuteczna pomoc? To działanie, które trwale zmienia sytuację. Najczęściej do tej zmiany nie wystarczy zaangażowanie pomagającego, ale konieczne, a nawet przesądzające o powodzeniu akcji, jest z...
WIĘCEJ
Latest_square_pexels-photo-40120

Uczenie się jest sztuką. Jak się uczą społecznicy?

MERYTORYCZNY SPOŁECZNIK
Społecznicy często wcielają się w role uczących, gdy prowadzą prelekcje czy warsztaty lub w rolę osób nauczanych. Psychologowie od dawna zgłębiają procesy uczenia, starając się rozpoznawać mechanizmy skutecznego zdobywania wiedzy i umiejętności. Dzięki wiedzy na temat stylów uczenia możemy przewi...
WIĘCEJ
Latest_square_untitled

Każdy może pomagać - jak zorganizować zbiórkę odzieży dla potrzebujących?

TO DZIAŁA
Kiedy zbliżają się specjalne okazje, gdy za oknem kolejna zmiana pór roku, gdy dzieci znów urosną o kolejny rozmiar, rodziny stają przed koniecznością wymiany czy poszerzenia garderoby. Nie dla wszystkich wysiłek z tym związany będzie związany tylko z pójściem do sklepu czy zamówieniem ze sklepu ...
WIĘCEJ